Arduino IDE, karta program yazıp yüklemek için kullanılan resmi geliştirme ortamıdır. Kurulumu ücretsizdir, Windows, macOS ve Linux sürümleri vardır. IDE’nin işi üç parçadır: metin editöründe sketch yazmak, bu kodu Uno veya ESP32’nin anlayacağı makine diline derlemek ve USB üzerinden karta göndermek.
Eski klasik IDE 1.x ile yeni IDE 2.x aynı işi görür. 2.x daha modern bir arayüz ve daha iyi tamamlama sunar; örnekler ve Tools menüsü aynı mantıktadır. Bu yazıda menü adları 2.x’e yakındır, 1.x’te de Tools altında Kart ve Port aynı yerdedir.
Kurulum
Arduino’nun sitesinden işletim sisteminize uygun yükleyiciyi indirip kurun. İlk açılışta boş bir sketch gelir: içinde zaten `setup()` ve `loop()` vardır. Üstte doğrulama (tik) ve yükleme (ok) düğmeleri durur. Sol veya üst tarafta kart ve port seçimi görünür; görünmüyorsa Araçlar menüsünden aynı iş yapılır.
CH340’lı Uno klon kullanıyorsanız, kartı takmadan önce sürücüyü kurun. Sürücü yoksa kablo takılı olsa bile port listesi boş kalır ve insanlar kabloyu veya kartı bozulmuş sanır.
Kart ve port seçimi
USB kabloyu takın, karttaki güç LED’inin yandığını kontrol edin. Araçlar → Kart listesinden Arduino Uno seçin. ESP32 kullanıyorsanız bu listede ESP32 görünmesi için önce kart paketini eklemeniz gerekir; onu ESP32 nedir yazısında anlattık. Yanlış kart seçmek, derlemenin geçip yüklemenin hata vermesine veya programın hiç çalışmamasına yol açar.
Ardından Araçlar → Port menüsünden COM3, COM5 gibi bir Windows portu veya Linux’ta `/dev/ttyUSB0`, macOS’ta `cu.usbserial` benzeri bir satır seçin. Listede birden fazla COM varsa kabloyu çıkarıp menüyü yeniden açın; kaybolan satır sizin kartınızdır.
Doğrulama ve yükleme
Blink örneğini Dosya → Örnekler → 01.Basics → Blink yolundan açın. Tik düğmesi kodu derler, henüz karta göndermez. Hata varsa alt pencerede satır numarası çıkar; çoğu zaman noktalı virgül, eşleşmeyen parantez veya yanlış kart seçimidir.
Ok düğmesi derleyip yükler. Uno’da yükleme sırasında RX/TX LED’leri yanıp söner, kart kısa bir reset yer, ardından yeni program çalışmaya başlar. “avrdude: stk500” veya “port not found” görürseniz sırayla kabloyu, portu ve kart tipini kontrol edin. Kod ikinci plandadır; Blink örneği zaten doğrudur.
Seri monitör Araçlar → Seri Port Ekranı ile açılır. Baud hızı sketch’teki `Serial.begin(9600)` ile aynı olmalıdır, aksi halde ekranda saçma karakterler görünür. HC-SR04 mesafesini veya analog değeri izlemek için bu pencere kullanılır.
IDE bir kez oturunca asıl iş koda geçer. Bir sonraki yazıda boş sketch’in her satırını nasıl kodlanır başlığı altında okuyoruz.